Keten Tohumu ve Keten Tohumu Yağı Ne İşe Yarar? Nasıl Kullanılır?

Keten Tohumu ve Keten Tohumu Yağı Ne İşe Yarar? Nasıl Kullanılır?

KETEN TOHUMU YAĞI NEDİR VE FAYDALARI NELERDİR?

Bitkisel içerikli ürünlerde, doğru ürün bilgisine sahip olmak, kullanacağımız üründen fayda sağlayabilmenin temelidir. Çünkü bir bitkinin onlarca alt türü vardır ve hepsi aynı özelliklere sahip değildir. Bu nedenle doğru keten tohumu yağı; hangi türden, nasıl elde edilir, ürün içeriğinde neler olmalıdır gibi detaylara yazımızda yer vereceğiz. Tükettiğimiz tüm ürünlerde içerik bilgisine hâkim olmak, doğru ürünü satın alabilmek ve fayda sağlamak açısından çok kritik önem taşır.

Keten tohumu yağında aşağıdaki detaylara dikkat etmeliyiz!

Botanik İsmi: Linum Usitatissimum olmalıdır.

İçerik Bilgisi: %100 Linum Usitatissimum Seed Oil olması gerekir.

Keten tohumu yağı, bitkinin tohum kısmından soğuk press ile elde edilmelidir.

 

Keten tohumu Nedir?

Ketengiller familyasının örnek bitkileridir. Anayurdu Akdeniz havzasıdır. 30-100 cm. boylanabilen bir yıllık bir tarım bitkisidir. Bitkinin tepesine doğru dallara ayrılan yeşil renkli gövdesi: almaşık dizili, ucu sivri ve uzunca biçimli yalın yaprakları: yaz boyunca açan gök mavisi renginde 5 taç yapraklı, süs çiçeği gibi güzel görünüşlü çiçekleri vardır. Olgunlaşan çiçekleri, bir ucu sivri, yuvarlak biçimli, her biri 2 tohum taşıyan 5 gözlü kahverengi meyvelere dönüşür. Tohumlarının soğuk press makinalarda işlenmesi ile sabit yağı elde edilir.

 

Keten Tohumu Yağının Faydaları ve Genel Kullanım Alanları Nelerdir?

İçeriğinde yer alan; manganez, magnezyum ve B vitamini sayesinde genel vücut sağlığını korur.

Cildi besler, nemlendirir ve daha canlı görünmesine yardımcı olur.

Cilt tonu eşitsizliklerinin giderilmesine yardımcı olur.

Menopoz sorunlarına karşı etkili olduğu bilinir.

Antioksidan özelliğinden dolayı bağırsakları temizlemeye yardımcı olur.

Kolesterol seviyelerini düşürmeye yardımcı olur.

Fitoöstrojenik bir kaynaktır, doğal östrojen desteği sağlar.

Sindirim sistemi üzerinde etkili olup hazmı kolaylaştırır.

Saçların doğal nem dengesini korur.

Saçları onarıcı ve nemlendirici özelliğe sahiptir.

 

Kullanım Miktarı Bölgesel Olarak Nasıl Olmalıdır?

Gülhane keten tohumu yağı dâhilen (ağız yoluyla) kullanılabilir, diğer markalar için besin değeri tablosuna ve izinlerine dikkat etmenizi tavsiye ederiz.

Cilt bakımında yüz bölgesine 3-4 damla, vücut masaj yağı olarak haricen kullanım için;  uygulanacak bölgeye 10-20 damla damlatılarak masaj yapılarak uygulanır.

Saç bakımı;  şampuan ve saç kremi içerisine her 100 ml.'ye 10-20 damla eklenerek kullanılır.

 

Uyarılar: İlaç değildir. Kapağı açıldıktan sonra 60 gün içinde kullanılmalıdır. Ürünün doğal yapısından kaynaklı olarak renk değişimi, çökelme, katılaşma veya bulanıklık oluşabilir. Kullanım öncesi çalkalayın. Ciltte alerjik bir reaksiyon veya mide bulantısı, baş dönmesi, baş ağrısı yaşarsanız kullanmayı bırakın. Hamilelik ve emzirme dönemi ile ilaç kullanılan durumlarda bir uzmana danışınız.

 

Keten Tohumu

Bitkinin Bilimsel Adı: Linum usitatissimum L.
Familya: Linaceae (Ketengiller)
Bitkinin Türkçe Adı: Keten
Bitkinin İngilizce Adı: Flax
Kullanılan Kısmı: Bitkinin olgun ve kurutulmuş tohumları
Kullanılan Kısmın İngilizce Adı: Flaxseed, Linseed


Kullanım Amacı

Dahili Kullanım:

  • Kabızlık tedavisinde veya yumuşak dışkı ile kolay dışkılama istenen durumlarda,

  • Huzursuz bağırsak sendromu, divertikülit, mide ve bağırsak enfeksiyonlarında,

  • Kolesterol düşürücü etkisi nedeniyle destekleyici olarak kullanılır.

Harici Kullanım:

  • Deri iltihaplanmalarında haricen uygulanır.


Kullanım Şekli

  • Tohumlar doğrudan çiğnenerek ve bol miktarda sıvı ile birlikte tüketilerek,

  • Ekmek, kek gibi yiyeceklere katılarak ya da maserasyon (suda bekletme) yöntemiyle dahilen kullanılır.

  • Haricen, yakı veya kompres şeklinde uygulanır.


Dozaj

Kabızlık için (Dahilen):

  • Bütün halde 10–15 gram tohum, günde 2–3 kez; yemeklerden yarım ya da bir saat önce çiğnenerek ve yanında en az 150 mL su ile tüketilir.

  • Etki genellikle 12–24 saat sonra görülür, ancak bazı durumlarda daha geç de ortaya çıkabilir.

Kolesterol Düşürmek İçin (Dahilen):

  • Kullanılmadan hemen önce öğütülmüş 30–50 gram keten tohumu, su ile birlikte tüketilebilir veya ekmek, kek gibi yiyeceklerin üzerine eklenerek yenebilir.

Mide ve Bağırsak Enfeksiyonlarında (Dahilen):

  • Kullanılmadan hemen önce öğütülmüş 2–4 yemek kaşığı tohum, 150 mL su ile birlikte alınır.

  • Kuru halde kesinlikle kullanılmamalıdır.

Haricen:

  • 30–50 gram tohum, nemli ısı uygulamasıyla yakı veya kompres şeklinde cilt üzerine uygulanabilir.


Uyarılar

  • Keten tohumu, Lolium temulentum L. (delice çim) ve diğer çim bitkilerinin tohumlarıyla kesinlikle karışmamış olmalıdır.

  • Öğütülmüş tohumlar, 24 saatten uzun süre bekletildikten sonra kullanılmamalıdır.

  • 12 yaşın altındaki çocuklarda kullanılmamalıdır.

  • Yatmadan hemen önce alınmamalıdır.

  • Kabızlık şikâyeti üç gün içinde geçmezse mutlaka bir eczacıya ya da hekime danışılmalıdır.

  • Keten tohumu bütün halde fazla miktarda tüketildiğinde bağırsak tıkanıklığı riski taşıyabileceğinden, mutlaka çiğnenmeli veya ezilmeli ve bol su ile birlikte tüketilmelidir.

  • Yetersiz sıvı ile alındığında; gaz oluşumu, karın ağrısı, boğaz ya da yemek borusunda tıkanma ve boğulma gibi ciddi sorunlara neden olabilir.

  • Bu riski azaltmak amacıyla, bağırsak hareketlerini yavaşlatan ilaçlar (örneğin opioidler, loperamid) ile birlikte kullanılmamalıdır.

  • Bağırsaklarda iltihaplanma söz konusuysa, tohumlar kullanılmadan hemen önce sıvı ile şişirilip daha sonra tüketilmelidir.

  • Bağırsak tıkanıklığı, mide girişi ya da yemek borusunda daralma, ince bağırsak iltihabı veya megakolon gibi durumlarda kullanılmamalıdır.

  • Bağırsak alışkanlıklarında ani değişiklik yaşayan ve bu durumu 2 haftadan uzun süredir yaşayan kişiler, keten tohumu kullanmamalıdır.

    "A'dan Z'ye Tıbbi Bitkiler" Kitabından alıntıdır.


    Linum usitatissimum (KETEN TOHUMU YAĞI) Bilimsel Analizi

     

    Familya: Linaceae

    Kimyasal Bileşenler:

    1. Yağ Asitleri Profili (%35-45):

    • α-Linolenik Asit (Omega-3, %50-60):
      • EPA/DHA öncüsü (3:1 dönüşüm oranı)
      • Anti-inflamatuvar (COX-2 inhibisyonu)
    • Linoleik Asit (Omega-6, %12-18):
      • Epidermal bariyer onarımı
    • Oleik Asit (Omega-9, %18-25):
      • Kardiyoprotektif

    2. Lignanlar (%0.7-1.5):

    • Secoisolariciresinol Diglukozit (SDG):
      • Enterolaktona dönüşür (fitoöstrojenik etki)
      • ORAC değeri: 20,000 µmol TE/100g

    3. Diğer Aktif Bileşenler:

    • Mukopolisakkaritler (%3-5):
      • Gastrointestinal mukozal koruma
    • Fenolik Asitler:
      • Ferulik asit (UV koruyucu)

    Farmakolojik Etkileri:

    1. Kardiyovasküler Etkiler:

    • LDL Kolesterolü: %15-20 düşürür (1)
    • Endotel Fonksiyonu:
      • eNOS aktivasyonu
      • Kan basıncını 8-10 mmHg azaltır (2)

    2. Hormonal Etkiler:

    • Meme Kanseri Riskini:
      • %23 azaltır (lignanlar sayesinde) (3)
    • Menopoz Semptomları:
      • Sıcak basmalarını %50 hafifletir

    3. Gastrointestinal Faydalar:

    • İrritabl Bağırsak Sendromu:
      • Semptomları %40 azaltır
    • Kabızlık:
      • Bağırsak geçiş süresini kısaltır

    4. Dermatolojik Etkiler:

    • Atopik Dermatit:
      • TEWL'yi %35 azaltır
    • Fotoyaşlanma:
      • MMP-1 ekspresyonunu inhibe eder

    Klinik Kullanım Alanları:

    Geleneksel Tıp:

    • Antik Mısır'da mumyalama işlemleri
    • Orta Çağ'da yara iyileştirici

    Modern Uygulamalar:

    • Kardiyoloji:
      • Ateroskleroz profilaksisi
    • Onkoloji:
      • Hormona duyarlı kanserlerde adjuvan
    • Dermatoloji:
      • Kserozis tedavisi
    • Gastroenteroloji:
      • Ülseratif kolit diyet desteği

    Farmasötik Formülasyonlar:

    Formülasyon

    Konsantrasyon

    Endikasyon

    Kapsül

    1000 mg

    Omega-3 kaynağı

    Yağ

    %100

    Topikal uygulamalar

    Toz

    15 g/gün

    Diyet lifi takviyesi

    Krem

    %5-10

    Kuru ciltler


    Dozaj ve Uygulama:

    1. Oral Kullanım:

    • Genel sağlık: 1 yemek kaşığı/gün (soğuk pres yağ)
    • Kardiyovasküler koruma: 30 g/gün tohum (öğütülmüş)

    2. Topikal:

    • Cilt bakımı: %10'luk seyreltilmiş form
    • Saç maskesi: 10 ml + 5 damla lavanta yağı

    Güvenlik Profili:

    Kontrendikasyonlar:

    • Kanama bozuklukları (antiagregan etki)
    • Östrojen duyarlı tümörler (lignan içeriği)

    Yan Etkiler:

    • %5-10 hafif gaz/bloating
    • Nadiren alerjik reaksiyon

    Bilimsel Kaynaklar:

    1. Pan A (2007). American Journal of Clinical Nutrition
      • Lipit profili üzerine meta-analiz
    2. Rodriguez-Leyva D (2013). Hypertension
      • Antihipertansif etki mekanizmaları
    3. Lowcock EC (2013). Cancer Causes & Control
      • Meme kanseri risk analizi

    Farmakokinetik Veriler:

    Parametre

    Değer

    Cmax (lignan)

    6-8 saat (oral)

    Biyoyararlanım

    %30-40 (yağ formu)

    Eliminasyon

    Enterohepatik dolaşım


    Toksikoloji Verileri:

    Test

    Sonuç

    LD50 (oral)

    >10,000 mg/kg

    Genotoksisite

    Negatif (Ames testi)

    NOAEL

    50 g/gün (insan)


    Sonuç ve Klinik Öneriler:

    Keten tohumu yağı, omega-3/lignan kombinasyonuyla kardiyovasküler ve hormonal sağlıkta öne çıkar. Randomize çalışmalarda 12 haftalık kullanımda CRP'yi %25, sistolik kan basıncını 10 mmHg düşürdüğü gösterilmiştir. Öğütülmüş tohum formu daha yüksek lignan içeriği için tercih edilmelidir.

    ⚠️ Uyarı: Antikoagülan kullananlar hekime danışmalıdır!