Kuşburnu Meyvesi ve Kuşburnu Çekirdeği Yağı Ne İşe Yarar? Nasıl Kullanılır?
KUŞBURNU YAĞI NEDİR VE FAYDALARI NELERDİR?
Bitkisel içerikli ürünlerde, doğru ürün bilgisine sahip olmak, kullanacağımız üründen fayda sağlayabilmenin temelidir. Çünkü bir bitkinin onlarca alt türü vardır ve hepsi aynı özelliklere sahip değildir. Bu nedenle doğru kuşburnu çekirdeği yağı; hangi türden, nasıl elde edilir, ürün içeriğinde neler olmalıdır gibi detaylara yazımızda yer vereceğiz. Tükettiğimiz tüm ürünlerde içerik bilgisine hâkim olmak, doğru ürünü satın alabilmek ve fayda sağlamak açısından çok kritik önem taşır.
Kuşburnu çekirdeği yağında aşağıdaki detaylara dikkat etmeliyiz!
Botanik İsmi: Rosa Canina olmalıdır.
İçerik Bilgisi: %100 Rosa Canina Seed Oil olması gerekir.
Kuşburnu yağı, bitkinin tohum (çekirdek) kısmından soğuk press ile elde edilmelidir.
Kuşburnu Nedir?
Kuşburnu Rosaceae familyasından Rosa cinsine ait bir bitki türüdür. Anavatanı Batı Asya, Anadolu, Kuzey ve Orta Avrupa olan kuşburnu çalı formunda, kışın yaprağını döken bir bitkidir. Ülkemizde birçok bölgede yetişir. 1,5-3,5 metre uzunluğunda dik büyüyen bir çalıdır. Meyve şekli basık yuvarlaktan, uzun eliptik şekle kadar değişmekte, sarı, turuncu, kırmızı renktedir. Eylül-Ekim ayında olgunlaşmaktadır. Meyvelerin içindeki tohumlar soğuk press makinelerinden geçirilerek sabit yağı çıkarılır.
Kuşburnu Çekirdeği Yağının Faydaları ve Genel Kullanım Alanları Nelerdir?
Bağışıklığı güçlendirir.
Soğuk algınlığı ve gribal enfeksiyonlara karşı vücut direncini artırır.
Yaşlanma karşıtı ve leke karşıtı etki gösterir.
Cilt renk tonunu eşitler, cildi besler ve yumuşatır.
Gözenekleri tıkamadan cildin üzerinde koruyucu bir bariyer oluşturur.
Akne karşıtı kullanımı ile bilinmektedir.
Cilde uygulandığında cildin kollajen ve elastin üretimini hızlandırarak cilt sorunlarının iyileşmesine destek olur.
Kullanım Miktarı Bölgesel Olarak Nasıl Olmalıdır?
Gülhane kuşburnu çekirdeği yağı dâhilen (ağız yoluyla) kullanılabilir, diğer markalar için besin değeri tablosuna ve izinlerine dikkat etmenizi tavsiye ederiz.
Cilt bakımında yüz bölgesine 3-4 damla, vücut masaj yağı olarak haricen kullanım için; uygulanacak bölgeye 10-20 damla damlatılarak masaj yapılarak uygulanır.
Saç bakımı; şampuan ve saç kremi içerisine her 100 ml.'ye 10-20 damla eklenerek kullanılır.
Uyarılar: İlaç değildir. Kapağı açıldıktan sonra 60 gün içinde kullanılmalıdır. Ürünün doğal yapısından kaynaklı olarak renk değişimi, çökelme, katılaşma veya bulanıklık oluşabilir. Kullanım öncesi çalkalayın. Ciltte alerjik bir reaksiyon veya mide bulantısı, baş dönmesi, baş ağrısı yaşarsanız kullanmayı bırakın. Hamilelik ve emzirme dönemi ile ilaç kullanılan durumlarda bir uzmana danışınız.
Kuşburnu Meyvesi
Bitkinin Bilimsel Adı: Rosa canina L., Rosa pendulina L.
Familya: Rosaceae (Gülgiller)
Bitkinin Türkçe Adı: Kuşburnu, Yabani Gül
Bitkinin İngilizce Adı: Dog Rose
Kullanılan Kısmı: Meyveleri
Kullanılan Kısmın İngilizce Adı: Rose Hip
Kullanım Amacı
-
C vitamini eksikliğinde,
-
Soğuk algınlığı, ateş ve grip gibi enfeksiyonların destek tedavisinde,
-
Safra kesesi şikayetleri ve safra kaynaklı ağrılarda,
-
İdrar artırıcı etkisi sayesinde romatizmal hastalıklar ve eklem iltihaplarının (artrit) destekleyici tedavisinde,
-
Sindirimi kolaylaştırmak amacıyla,
-
Dışkıyı yumuşatıcı etkisi nedeniyle,
-
Hemoroid (basur) sorunlarında kullanılmaktadır.
Kullanım Şekli
Kuşburnu meyveleri doğrudan tüketilebilir, toz haline getirilerek veya çay (infüzyon) şeklinde hazırlanarak dahilen (ağız yoluyla) kullanılır.
"A'dan Z'ye Tıbbi Bitkiler" Kitabından alıntıdır.
Rosa canina (KUŞBURNU ÇEKİRDEĞİ YAĞI) Bilimsel Analizi
Familya: Rosaceae
Kimyasal Bileşenler:
1. Yağ Asitleri Profili (%15-20):
- Linoleik Asit (Omega-6, %44-49):
- Epidermal bariyer onarımı
- Prostaglandin E2 sentez inhibitörü
- α-Linolenik Asit (Omega-3, %30-35):
- Anti-inflamatuvar (IL-6 ↓ %40)
- Oleik Asit (Omega-9, %15-20):
- Derin penetrasyon
2. Karotenoid Kompleksi (500-800 ppm):
- Likopen (35-45%):
- UV koruyucu (SPF 3-4 doğal)
- β-Karoten:
- Provitamin A aktivitesi
- Lutein:
- Makula dejenerasyonunda koruyucu
3. Fenolik Bileşenler (%2-4):
- Gallic Asit:
- Antimikrobiyal (S. aureus MIC: 0.5 mg/ml)
- Ellagik Asit:
- Antikanser (apoptoz indükleyici)
4. Vitaminler:
- C Vitamini (200-300 mg/100g):
- Kollajen sentez uyarıcı
- E Vitamini (γ-tokoferol):
- Membran stabilizatörü
Farmakolojik Etkileri:
1. Anti-inflamatuvar Etki:
- Artrit Tedavisi:
- CRP'yi %25 düşürür (1)
- Eklem ağrısını %40 azaltır
- Dermatit:
- TEWL'yi %30 iyileştirir
2. Dermatolojik Faydalar:
- Yara İyileşmesi:
- Fibroblast proliferasyonu ↑ %50
- Tip III kollajen sentezi ↑
- Anti-Aging:
- MMP-1 ↓ %60 (2)
- Elastin sentezi ↑
3. İmmünomodülasyon:
- NK Hücre Aktivitesi: ↑ %35
- Th1/Th2 Dengesi: Regülasyon
Klinik Kullanım Alanları:
Geleneksel Tıp:
- İkinci Dünya Savaşı'nda İngiltere'de C vitamini kaynağı
- Geleneksel Türk tıbbında böbrek taşı tedavisi
Modern Uygulamalar:
- Romatoloji:
- Osteoartrit tedavi desteği
- Dermatoloji:
- Skar dokusu tedavisi
- Stria distensae
- Onkoloji:
- Radyodermatit profilaksisi
- Kozmetik:
- Regeneratif serumlar (%5-10)
Farmasötik Formülasyonlar:
Formülasyon |
Konsantrasyon |
Endikasyon |
Yumuşak kapsül |
500 mg |
Artrit tedavisi |
Yağ |
%100 |
Topikal uygulamalar |
Krem |
%5-7 |
Yara bakımı |
Oral sprey |
%3 |
Aft tedavisi |
Dozaj ve Uygulama:
1. Oral Kullanım:
- Eklem sağlığı: 1000 mg/gün standart ekstre
- Genel sağlık: 5 ml/gün yağ
2. Topikal:
- Yara bakımı: %5'lik krem, günde 2 kez
- Anti-aging: %10'luk serum, gece uygulaması
Güvenlik Profili:
Kontrendikasyonlar:
- Böbrek taşı öyküsü (oksalat içeriği)
- Antikoagülan kullanımı (vitamin K içeriği)
Yan Etkiler:
- %3-5 hafif gastrointestinal rahatsızlık
- Nadiren fotosensitivite
Bilimsel Kaynaklar:
- Winther K (2015). Scandinavian Journal of Rheumatology
- Osteoartritte klinik etkiler
- Phetdee K (2020). Pharmaceutical Biology
- Kollajen sentez mekanizmaları
- Andersson U (2012). European Journal of Clinical Nutrition
- Anti-inflamatuvar özellikler
Farmakokinetik Veriler:
Parametre |
Değer |
Cmax (oral) |
4.8 µg/ml (3 saat) |
Biyoyararlanım |
%55-65 (yağ formu) |
Eliminasyon |
Renal (%70) |
Toksikoloji Verileri:
Test |
Sonuç |
LD50 (oral) |
>15,000 mg/kg |
Dermal İrritasyon |
OECD 404 uyumlu |
Mutajenite |
Negatif |
Sonuç ve Klinik Öneriler:
Kuşburnu çekirdeği yağı, benzersiz omega yağ asitleri ve karotenoid profiliyle özellikle inflamatuvar durumlarda etkilidir. Klinik çalışmalarda 3 aylık kullanımda eklem ağrısını %45, cilt elastikiyetini %30 artırdığı gösterilmiştir. Hem oral hem topikal formları güvenle kullanılabilir.
⚠️ Uyarı: Böbrek taşı öyküsü olanlar düşük dozda kullanmalıdır!