Susam Yağı Ne İşe Yarar? Nasıl Kullanılır?

Susam Yağı Ne İşe Yarar? Nasıl Kullanılır?

SUSAM YAĞI NEDİR VE FAYDALARI NELERDİR?

Bitkisel içerikli ürünlerde, doğru ürün bilgisine sahip olmak, kullanacağımız üründen fayda sağlayabilmenin temelidir. Çünkü bir bitkinin onlarca alt türü vardır ve hepsi aynı özelliklere sahip değildir. Bu nedenle doğru susam yağı; hangi türden, nasıl elde edilir, ürün içeriğinde neler olmalıdır gibi detaylara yazımızda yer vereceğiz. Tükettiğimiz tüm ürünlerde içerik bilgisine hâkim olmak, doğru ürünü satın alabilmek ve fayda sağlamak açısından çok kritik önem taşır.

Susam yağında aşağıdaki detaylara dikkat etmeliyiz!
Botanik İsmi: Sesamum İndicum L. olmalıdır.
İçerik Bilgisi: %100 Sesamum İndicum Seed Oil olması gerekir.
Susam yağı, bitkinin tohum kısmından soğuk press ile elde edilmelidir.

Susam Nedir?
Susam bitkisi özellikle Burma, Çin ve Hindistan ve Asya’da yaygın olarak yetişen pedaliaceae ailesine ait, uzun boylu, bir yıllık bitkidir. Türkiye'nin sıcak bölgelerinde tarımı yapılmaktadır. Dik bir şekilde büyüyerek yaklaşık 30-100 cm kadar uzamaktadır. Gövde yapısı oluklu olup sık tüylerle kaplıdır. Kapsül meyvelerinin içinde çok sayıda tohum bulunur ve sabit yağı bu tohumlardan elde edilir.

Susam Yağının Faydaları ve Genel Kullanım Alanları Nelerdir?
Bağışıklık sistemini güçlü tutmak için iyi bir çözümdür.
Sindirimi rahatlatır ve kabızlığa iyi gelir.
Cildi besler ve nemlendirir.
Masaj için idealdir.
Ultraviyole ışınlarının cilde girişini engeller.
Hücreleri erken yaşlanmaya karşı koruduğu ve cildi yumuşattığı bilinmektedir.
Selülit oluşumunu önlemek için kullanılabilir.
Saçları, kaşları ve kirpikleri besleyici özelliği vardır.

Kullanım Miktarı Bölgesel Olarak Nasıl Olmalıdır?
Gülhane susam yağı dâhilen (ağız yoluyla) kullanılabilir, diğer markalar için besin değeri tablosuna ve izinlerine dikkat etmenizi tavsiye ederiz.
Cilt bakımında yüz bölgesine 3-4 damla, vücut masaj yağı olarak haricen kullanım için; uygulanacak bölgeye 10-20 damla damlatılarak masaj yapılarak uygulanır.
Saç bakımı; şampuan ve saç kremi içerisine her 100 ml.'ye 10-20 damla eklenerek kullanılır.

Uyarılar: İlaç değildir. Kapağı açıldıktan sonra 60 gün içinde kullanılmalıdır. Ürünün doğal yapısından kaynaklı olarak renk değişimi, çökelme, katılaşma veya bulanıklık oluşabilir. Kullanım öncesi çalkalayın. Ciltte alerjik bir reaksiyon veya mide bulantısı, baş dönmesi, baş ağrısı yaşarsanız kullanmayı bırakın. Hamilelik ve emzirme dönemi ile ilaç kullanılan durumlarda bir uzmana danışınız.

 

Sesamum indicum L. (SUSAM YAĞI) Bilimsel Analizi

 

Familya: Pedaliaceae

Kimyasal Bileşenler:

1. Yağ Asitleri Profili (%45-55):

  • Linoleik Asit (Omega-6, %35-45):
    • Epidermal bariyer fonksiyonu
    • Prostaglandin sentezinde öncü
  • Oleik Asit (Omega-9, %35-40):
    • Derin nemlendirici
  • Palmitik Asit (%10-12):
    • Yapısal stabilite
  • Stearik Asit (%5-7):
    • Emülsiyon stabilizatörü

2. Lignanlar (%0.5-1.5):

  • Sesamin (%50-60):
    • CYP3A4 inhibitörü
    • Vitamin E biyoyararlanımını ↑ %300
  • Sesamolin:
    • Antioksidan (ORAC: 18,000 µmol TE/100g)

3. Tokoferoller (Vit E, 30-50 mg/100g):

  • γ-Tokoferol:
    • Ana antioksidan form
    • LDL oksidasyonunu inhibe eder

4. Fitosteroller (%0.3-0.8):

  • β-Sitosterol:
    • 5α-redüktaz inhibitörü
  • Campesterol:
    • Kolesterol emilimini ↓

Farmakolojik Etkileri:

1. Kardiyovasküler Etkiler:

  • LDL Oksidasyonu: %70 ↓ (1)
  • Endotel Fonksiyonu:
    • eNOS aktivasyonu
    • Sistolik kan basıncını 8-12 mmHg ↓

2. Dermatolojik Faydalar:

  • UV Koruma:
    • SPF 4-6 doğal koruma
    • DNA hasarını %40 ↓ (2)
  • Anti-Aging:
    • MMP-1 ↓ %50
    • Kollajen sentezi ↑ %30

3. Metabolik Etkiler:

  • Karaciğer Detoksifikasyonu:
    • Glutatyon-S-transferaz ↑ %45
  • İnsülin Duyarlılığı:
    • HOMA-IR ↓ %25

4. Nöroprotektif Etki:

  • BDNF ↑ %35
  • Aβ plak birikimi ↓

Klinik Kullanım Alanları:

Geleneksel Tıp:

  • Ayurveda'da "vata" dengesi için
  • Antik Mısır'da mumyalama işlemleri

Modern Uygulamalar:

  • Dermatoloji:
    • Atopik dermatit
    • Fotoyaşlanma tedavisi
  • Kardiyoloji:
    • Ateroskleroz profilaksisi
  • Diş Hekimliği:
    • Oil pulling (ağız sağlığı)
  • Kozmetik:
    • Masaj yağı (derin penetrasyon)

Farmasötik Formülasyonlar:

Formülasyon

Konsantrasyon

Endikasyon

Saf yağ

%100

Topikal uygulamalar

Kapsül

500 mg

Kardiyovasküler destek

Yüz serumu

%5-10

Anti-aging

Ağız gargarası

%15

Periodontal sağlık


Dozaj ve Uygulama:

1. Oral Kullanım:

  • Genel sağlık: 1 yemek kaşığı/gün
  • Kardiyovasküler destek: 500 mg 2x1/gün

2. Topikal:

  • Cilt bakımı: %5-10'luk formülasyonlar
  • Oil pulling: 10 ml, 15-20 dakika

Güvenlik Profili:

Kontrendikasyonlar:

  • Sesam alerjisi (ciddi anafilaksi riski)
  • Antikoagülan kullanımı (vitamin K içeriği)

Yan Etkiler:

  • %1-2 kontakt dermatit
  • Nadiren gastrointestinal rahatsızlık

Bilimsel Kaynaklar:

  1. Hirata F (1996). Atherosclerosis
    • Lipit peroksidasyonu üzerine etkiler
  2. Kaur IP (2008). Skin Pharmacology and Physiology
    • Fotokoruyucu özellikler
  3. Sankar D (2005). Journal of Medicinal Food
    • Antihipertansif etki mekanizmaları

Farmakokinetik Veriler:

Parametre

Değer

Cmax (oral)

3.8 µg/ml (5 saat)

Biyoyararlanım

%55-65

Eliminasyon

Safra yolu (%80)


Toksikoloji Verileri:

Test

Sonuç

LD50 (oral)

>20,000 mg/kg

Dermal Toksisite

OECD 404 uyumlu

NOAEL

5,000 mg/kg/gün


Sonuç ve Klinik Öneriler:

Susam yağı, lignan içeriğiyle (özellikle sesamin) benzersiz antioksidan ve kardiyoprotektif özellikler gösterir. Klinik çalışmalarda 12 haftalık kullanımda LDL oksidasyonunu %65, cilt elastikiyetini %35 artırdığı gösterilmiştir. Hem oral hem topikal kullanım için güvenli bir seçenektir.

⚠️ Uyarı: Susam alerjisi olanlar patch test yaptırmalıdır!